{"id":83,"date":"2014-03-18T13:03:00","date_gmt":"2014-03-18T13:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/?p=83"},"modified":"2023-07-13T14:35:50","modified_gmt":"2023-07-13T14:35:50","slug":"agrt-genel-baskanindan-avusturyada-konferans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/2014\/03\/18\/agrt-genel-baskanindan-avusturyada-konferans\/","title":{"rendered":"AGRT Genel Ba\u015fkan\u0131\u2019ndan Avusturya\u2019da Konferans"},"content":{"rendered":"\n<p><br>\u00c7anakkale \u015fehitlerinin Avusturya\u2019da an\u0131lmas\u0131na b\u00fcy\u00fck ilgi<\/p>\n\n\n\n<p>Avusturya\u2019n\u0131n Salzburg kentinde d\u00fczenlenen \u015fehitleri anma g\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6rd\u00fc. Avusturya Salzburg \u0130slam Federasyonu Gen\u00e7lik Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen anma toplant\u0131s\u0131nda AGRT Genel Ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Kahraman\u2019\u0131n belgesel g\u00f6sterimi ve konferans\u0131 b\u00fcy\u00fck ilgi ile takip edildi. \u00c7ok say\u0131da T\u00fcrk Vatanda\u015f\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anma toplant\u0131s\u0131na Avusturya Salzburg Halleyin Mehter Tak\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6sterisi damgas\u0131n\u0131 vurdu. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 Gen\u00e7lik Ba\u015fkan\u0131 Muhammed \u00d6zt\u00fcrk yapt\u0131. Gen\u00e7lerin \u00c7anakkale Zaferi ve \u015fehitlerinden \u00f6rnek ve ders almas\u0131n\u0131 isteyen \u00d6zt\u00fcrk \u2018bu t\u00fcr toplant\u0131lara devam edece\u011fiz\u2019 dedi. Avusturya \u0130slam Federasyonu Cemiyet Ba\u015fkan\u0131 Ya\u015far Ali Y\u00fccel ise \u201c\u015fehitlerimizi unutmuyoruz. \u015eehitlerimizi hat\u0131rlayaca\u011f\u0131z. Gurbette de olsak \u015fehitlere vefa borcumuzu \u00f6demeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimler Kat\u0131ld\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Binlerce T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n Avusturya\u2019n\u0131n Salzburg kentinde \u00c7anakkale \u015eehitlerin anma konferans\u0131na ilk kez eyalet Meclis \u00dcyesi olarak se\u00e7ilen Osman G\u00fcne\u015f, Salzburg Ba\u015fkonsoloslu\u011fu Din Hizmetleri Ate\u015fesi Sabri \u00c7ap, Saz Eyalet Milletvekili Tar\u0131k Mete, Salzburg \u0130slam Federasyonu Gen\u00e7lik Ba\u015fkan\u0131 Muhammet \u00d6zt\u00fcrk, Salzburg \u0130slam Federasyonu \u0130mam Hatibi Mustafa Kocao\u011flu, tan\u0131t\u0131m Ba\u015fkan\u0131 Ahmet \u015eim\u015fek, Avusturya B\u00f6lge Gen\u00e7lik Ba\u015fkan\u0131 Co\u015fkun Keskin kat\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye\u2019den gelen sanat\u00e7\u0131 Ammar Hac\u0131o\u011flu\u2019nun \u015fiir ve mar\u015flar\u0131 b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur\u2019an\u0131 Kerim, ilahiler ve konu\u015fmalarla devam eden anma Avrasya Gazete Radyo Televizyon Yay\u0131nc\u0131lar\u0131 Birli\u011fi (AGRT) Genel Ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Kahraman taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u00c7anakkale\u2019den On Cephe\u2019ye Belgesel g\u00f6sterimi sinevizyon ve konferans ilgiyle takip edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7anakkale\u2019den On Cepheye<\/p>\n\n\n\n<p>Kahraman konferans\u0131nda \u201cBirinci Cihan Harbi\u2019nde sadece \u00c7anakkale\u2019de \u015fehit vermedik. Yedi devletle on cephede \u00e7arp\u0131\u015f\u0131p \u00fc\u00e7 milyona yak\u0131n \u015fehit verdik. \u00c7anakkale ruhunu tam olarak anlayabilmek i\u00e7in Sar\u0131kam\u0131\u015f Cephesi, Yemen Co\u011frafyas\u0131, Hicaz cepheleri ve Gali\u00e7ya Cephelerini anlamak gerekir. Bu cepheleri bilmeden \u00c7anakkale Ruhunu anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Asl\u0131nda Osmanl\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f s\u00fcreci 1853 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan K\u0131r\u0131m sava\u015flar\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015f. K\u0131r\u0131m sava\u015flar\u0131n\u0131 anlamadan 93 Harbi\u2019nin nelere mal oldu\u011funu bilmeden Birinci Cihan Harbi de anla\u015f\u0131lmaz. Bug\u00fcn K\u0131r\u0131m\u2019da tarih yeniden tekrar ediyor. Tarihten ders ve ibret almak gerekiyor\u201d diyerek konu\u015fmas\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f\u0131 Avusturya ve S\u0131rbistan ba\u015flatt\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci Cihan Harbi 1914 y\u0131l\u0131nda Avusturya Macaristan veliaht\u0131n\u0131n bir S\u0131rpl\u0131 taraf\u0131ndan Saraybosna\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle 28 Haziran 1914\u2019te ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 28 Temmuz 1914\u2019te Avusturya S\u0131rbistan\u2019a sava\u015f ilan etmi\u015f ard\u0131ndan sava\u015f t\u00fcm co\u011frafyaya yay\u0131lm\u0131\u015f. Bu sava\u015fta milyonlarca insan \u00f6lm\u00fc\u015f, haritalar de\u011fi\u015fmi\u015f, imparatorluklar \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sava\u015flar\u0131n en a\u011f\u0131r bedelini Osmanl\u0131 \u00f6demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci Cihan Harbi\u2019nin 100 \u00d6nemli G\u00fcn\u00fc<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci Cihan Harbinin \u00e7ok iyi ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00f6\u011frenilmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken \u0130smail Kahraman, \u201cOsmanl\u0131 yedi devletle on cephede \u00e7arp\u0131\u015fmak zorunda kalm\u0131\u015f. 623 y\u0131ll\u0131k Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu 13 Kas\u0131m 1918\u2019de Osmanl\u0131 Ba\u015fkenti \u0130stanbul\u2019un i\u015fgal edilmesiyle tarih sahnesinden \u00e7ekilmi\u015ftir\u201ddedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci Cihan Harbi\u2019nin 100 \u00f6nemli g\u00fcn\u00fc ve tarih seyrini sat\u0131r ba\u015flar\u0131 ile sizlerle payla\u015fmak istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren artan gerilim, hi\u00e7 beklenmedik bir zamanda, 1914 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda, Alman birli\u011fi u\u011fruna as\u0131rlarca Alman co\u011frafyas\u0131nda kan d\u00f6km\u00fc\u015f olan Avusturya\u2019da, bir S\u0131rp silah fabrikas\u0131nda imal edilmi\u015f bir silahla i\u015flenen cinayetle neredeyse b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya halklar\u0131na \u00e7arparak kopmu\u015ftu. Diplomasinin sona ererek yerini barut kokusuyla s\u00fcng\u00fc par\u0131lt\u0131lar\u0131na b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 buhran s\u0131ras\u0131nda, Bismarck\u2019\u0131n \u00f6nceki y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ard\u0131 ard\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ittifaklar, Avrupa devletlerini birbirlerine kar\u015f\u0131 ister istemez m\u00fcttefik ve d\u00fc\u015fman haline getirmi\u015f, durum b\u00f6yle olunca Avrupal\u0131 devletler bir anda kendilerini y\u0131llard\u0131r beklemelerine ra\u011fmen asl\u0131nda hi\u00e7 haz\u0131r olmad\u0131klar\u0131, gezegenin ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulmu\u015flard\u0131. Bir\u00e7ok d\u00fcnya \u00fclkesinin kat\u0131lmas\u0131yla 20. y\u00fczy\u0131la kadar ya\u015fanm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck askeri \u00e7at\u0131\u015fma olan sava\u015f, 28 Temmuz 1914 tarihinde Avrupa\u2019da ba\u015flam\u0131\u015f, di\u011fer k\u0131talardaki s\u00f6m\u00fcrgelere de yay\u0131lmas\u0131 nedeniyle \u2018D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019 ve \u2018B\u00fcy\u00fck Sava\u015f\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, Avrupa\u2019da \u0130ttifak Devletleri diye adland\u0131r\u0131lan Almanya, Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu, Osmanl\u0131 Devleti ve Bulgaristan Krall\u0131\u011f\u0131 ile \u0130tilaf Devletleri diye adland\u0131r\u0131lan Britanya (Birinci) \u0130mparatorlu\u011fu, Fransa ve Rusya \u0130mparatorlu\u011fu \u00f6nderli\u011findeki S\u0131rbistan, Karada\u011f ve Bel\u00e7ika devletleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta sava\u015f\u0131n taraflar\u0131 aras\u0131nda yer almayan \u0130talya, ABD, Japonya, Yunanistan, Portekiz ve Romanya sonradan \u0130tilaf Devletleri taraf\u0131nda sava\u015fa d\u00e2hil olacakt\u0131. Milliyet\u00e7i hareketler, s\u00f6m\u00fcrge \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015fen blokla\u015fmalar\u0131n sebep oldu\u011fu 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, bir bak\u0131ma as\u0131rlard\u0131r devam eden s\u00f6m\u00fcrge politikalar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131 sonras\u0131nda mevcut b\u00fcy\u00fck Avrupal\u0131 devletlerin istenilen co\u011frafyay\u0131 dolayl\u0131 yollarla de\u011fil de, atalar\u0131 olan uluslar\u0131n as\u0131rlar \u00f6nce de yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, do\u011frudan kan ve ate\u015fle istila etmesiydi. Sava\u015fa sebep olan devletler 1914 A\u011fustosunda ilk kan\u0131 d\u00f6kmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, yakla\u015f\u0131k bir as\u0131rd\u0131r feodal sistemi geride b\u0131rak\u0131p, insane hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini tan\u0131yarak siyas\u00ee hayat\u0131 buna g\u00f6re d\u00fczenlemeye ba\u015flam\u0131\u015f olan \u00f6rg\u00fctl\u00fc uluslararas\u0131 toplumun da katili olacaklar, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda tarihe g\u00f6m\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak olan Osmanl\u0131 ve Avusturya-Macaristan devletinin topraklar\u0131nda istikrars\u0131z ulus devletler kurulacakt\u0131. Avrupa\u2019daki d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck devletin siyasi-asker\u00ee-ekonomik politikalar\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmalardan Avrupa ve di\u011fer k\u0131talarda bulunan 25 devletin de etkilenmesiyle yay\u0131lan sava\u015f, o zamana kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ecek, her ge\u00e7en g\u00fcn daha geni\u015f bir cepheye yay\u0131lan sava\u015f, yakla\u015f\u0131k 4 y\u0131l s\u00fcrerek 1918 y\u0131l\u0131na kadar devam edecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>1) 28 Haziran 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Avusturya-Macaristan veliahd\u0131 Ar\u015fid\u00fck Franz Ferdinand ve kar\u0131s\u0131 Ar\u015fid\u00fc\u015fes Sophie Gavrilo, S\u0131rpl\u0131 bir suikast\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan Saraybosna\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>2) 23 Temmuz 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu tarihe \u201cSarayova cinayeti\u201d olarak ge\u00e7ecek olan suikast gerek\u00e7esiyle S\u0131rbistan\u2019a a\u011f\u0131r \u015fartlar ta\u015f\u0131yan bir \u00fcltimatom verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>3) 28 Temmuz 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Avusturya, 1908 Bosna-Hersek buhran\u0131ndan beri aralar\u0131nda gerginlik olan S\u0131rbistan\u2019a verdi\u011fi \u00fcltimatomun tamam\u0131na olumlu bir kar\u015f\u0131l\u0131k alamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Belgrad\u2019\u0131 bombalamaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>4) 29 Temmuz 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya, bir Ortodoks-Slav devleti olarak bir anlamda kendi himayesi alt\u0131nda olan S\u0131rbistan\u2019a sava\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Avusturya ve Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 seferberlik ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>5) 1 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya\u2019n\u0131n seferberlik ilan\u0131 \u00fczerine Almanya, ilk \u00f6nce Rusya\u2019ya ve ard\u0131ndan 3 A\u011fustos\u2019ta Fransa\u2019ya ve Fransa\u2019n\u0131n m\u00fcttefiki olan Bel\u00e7ika\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>6) 2 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti ve Almanya aras\u0131nda ba\u015flang\u0131\u00e7ta Said Halim Pa\u015fa, Enver Pa\u015fa, Talat Pa\u015fa ve Mebuslar Meclisi ba\u015fkan\u0131 Halil Bey\u2019den ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi gizli bir ittifak anla\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>7) 4 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri, d\u00fcnya kamuoyuna I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda tarafs\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>8) 5 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere\u2019nin Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n i\u015fgal edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 protesto ettikten sonra Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etmesiyle, I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 resmen ba\u015flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>9) 11 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin, \u0130ngiliz donanmas\u0131 taraf\u0131ndan takip edilen Goeben ve Breslau adl\u0131 Alman sava\u015f gemilerinin ge\u00e7mesine izin verdikten sonra \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131 kapatmas\u0131n\u0131n ertesinde bu iki gemiye Osmanl\u0131 donanmas\u0131 bayra\u011f\u0131 \u00e7ekilerek Yavuz ve Midilli adlar\u0131 verildi, tayfalara Osmanl\u0131 fesleri giydirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>10) 16 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir sava\u015f\u0131n bir hafta gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede yay\u0131lmas\u0131n\u0131 takip eden s\u00fcre\u00e7te Avusturya-Macaristan Rusya\u2019ya, S\u0131rbistan Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>11) 23 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Japonya, \u00c7in Denizi\u2019ndeki donanmas\u0131n\u0131 geri \u00e7ekmesi i\u00e7in nota verdi\u011fi Almanya\u2019n\u0131n bu iste\u011fi reddetmesi \u00fczerine Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>12) 25 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya ile Rusya aras\u0131nda s\u00fcrmekte olan Tannenberg Muharebesi devam ederken Rus ordular\u0131 yakla\u015f\u0131k 100 bin kadar esir vermi\u015f, muharebe Almanya\u2019n\u0131n kesin zaferiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>13) 26 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Bismarck\u2019\u0131n, Bat\u0131 Afrika\u2019da bir oldu bittiye getirerek Almanya s\u00f6m\u00fcrgesi yapt\u0131\u011f\u0131 Togoland, Frans\u0131z ve \u0130ngiliz ordular\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>14) 28 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndaki ilk deniz sava\u015f\u0131 olan ve Kuzey Denizi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015fen I. Heligoland K\u00f6rfezi sava\u015f\u0131nda \u0130ngiliz donanmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilgiye u\u011frad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>15) 30 A\u011fustos 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Afrika\u2019daki deniza\u015f\u0131r\u0131 kolonileri birer birer i\u015fgal edilen Almanya\u2019n\u0131n Pasifik Okyanusu\u2019ndaki s\u00f6m\u00fcrgelerinden olan Samoa, Yeni Zelanda\u2019n\u0131n eline ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>16) 9 Eyl\u00fcl 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti Avrupal\u0131 devletlerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum \u00fczerine kapit\u00fclasyonlar\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>17) 10 Eyl\u00fcl 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Paris\u2019in varo\u015flar\u0131na ula\u015fmak \u00fczere olan Almanya\u2019n\u0131n ilerleyi\u015fi Frans\u0131z-\u0130ngiliz ordusuyla yap\u0131lan ve 6 g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 100 bin insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi Marne Muharebesi\u2019ni Almanlar\u0131n kaybetmesiyle sona erdi.<\/p>\n\n\n\n<p>18) 27 Eyl\u00fcl 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 donanmas\u0131 may\u0131n d\u00f6\u015feyerek \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131 tamamen kapatt\u0131 ve bo\u011fazda sava\u015f gemileri i\u00e7in yasak olan ge\u00e7i\u015fler ticaret gemileri i\u00e7in de yasakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>19) 20 Ekim 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lmak \u00fczere Almanya\u2019dan 5 milyon liral\u0131k bir bor\u00e7 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>20) 21 Ekim 1914<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin harbiye naz\u0131r\u0131 olan Enver Pa\u015fa, hen\u00fcz 33 ya\u015f\u0131nda iken \u201cBa\u015fkumandan Vekili\u201d tayin edilerek Osmanl\u0131 ordusunun kumandan\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>21) 29 Ekim 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Alman Amiral Souchon\u2019un komutas\u0131nda Karadeniz\u2019de bulunan Osmanl\u0131 donanmas\u0131, Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n emriyle Odesa ve Sivastopol limanlar\u0131n\u0131 bombalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>22) 31 Ekim 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Rus ordular\u0131n\u0131n Do\u011fubeyaz\u0131t\u2019\u0131n kuzeyinde sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mesiyle Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 cephelerindeki ilk muharebesi ba\u015flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>23) 2 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmetinin verdi\u011fi notay\u0131 kabul etmeyen Rusya, Osmanl\u0131lara kar\u015f\u0131 topyek\u00fbn bir sava\u015f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuran \u00c7ar \u0130kinci Nikola imzal\u0131 bir bildiri yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>24) 5 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na Almanya\u2019n\u0131n m\u00fcttefiki olarak resmen kat\u0131lan Osmanl\u0131 Devletine ait K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 kendi topraklar\u0131na katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>25) 7 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Japonya ayn\u0131 zamanda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n en kans\u0131z cephesi olarak da an\u0131lan Pasifik Cephesinde Alman s\u00f6m\u00fcrge birlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda zafer kazanarak sava\u015ftan \u00e7ekilen ilk devlet oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>26) 9 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri Hint Okyanusu\u2019nda bulunan ve \u0130tilaf Devletleri\u2019ne ait \u00e7ok say\u0131da gemiyi ele ge\u00e7iren Emden Kruvaz\u00f6r\u00fc, Avustralya\u2019ya ait olan Sydney Kruvaz\u00f6r\u00fc taraf\u0131ndan bat\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>27) 11 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti h\u00fck\u00fcmeti \u0130ngiltere, Rusya ve Fransa\u2019ya resmen sava\u015f ilan\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>28) 14 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleymaniye\u2019de bulunan \u015eeyh\u00fclislaml\u0131k makam\u0131ndan merasimle ta\u015f\u0131nan Cihad-\u0131 Ekber fetvas\u0131 fetva emini Ali Haydar Efendi taraf\u0131ndan Fatih Camii avlusunda okundu.<\/p>\n\n\n\n<p>29) 21 Kas\u0131m 1914<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiliz ordular\u0131n\u0131n Fav Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak Basra\u2019y\u0131 ele ge\u00e7irmeleriyle, \u0130ngilizlerin \u201cMezopotamya Seferi\u201d ad\u0131n\u0131 verdikleri i\u015fgal hareketi ba\u015flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>30) 18 Aral\u0131k 1914<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere, M\u0131s\u0131r\u2019daki Osmanl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rarak M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 kendi himayesindeki bir krall\u0131k haline getirdi\u011fini ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>31) 19 Aral\u0131k 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Hasan \u0130zzet Pa\u015fa\u2019n\u0131n 3. Ordu komutanl\u0131\u011f\u0131ndan istifa etmesi \u00fczerine, Kafkas cephesinde b\u00fcy\u00fck bir harek\u00e2t yapmak isteyen Enver Pa\u015fa komutanl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>32) 22 Aral\u0131k 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Dondurucu so\u011fukta yakla\u015f\u0131k 25 g\u00fcn kadar s\u00fcrerek, on binlerce Osmanl\u0131 askerinin donarak \u00f6lmesiyle sonu\u00e7lanacak olan \u201cSar\u0131kam\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131\u201d ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>33) 27 Aral\u0131k 1914<\/p>\n\n\n\n<p>Rus ordular\u0131n\u0131 \u00e7ember i\u00e7ine almak amac\u0131yla Allahuekber Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131 a\u015fma emri verilen Osmanl\u0131 ordusu donarak \u015fehit d\u00fc\u015fen binlerce askerden sonra Sar\u0131kam\u0131\u015f\u2019a ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>34) 14 Ocak 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Bahriye Naz\u0131r\u0131 olan Cemal Pa\u015fa komutas\u0131ndaki Osmanl\u0131 ordular\u0131, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131\u2019ndaki ilk harek\u00e2t olan Birinci Kanal Harekat\u0131\u2019na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>35) 19 Ocak 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihe ge\u00e7ecek bir sava\u015f takti\u011fi uygulayan Alman hava kuvvetlerine ba\u011fl\u0131 zeplinler Londra\u2019y\u0131 ve ard\u0131ndan Paris\u2019i bombalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>36) 24 Ocak 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Alman donanmas\u0131n\u0131n telsiz konu\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u015fifre eden \u0130ngiltere, Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 Kuzey denizinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Dogger Bank Muharebesinde \u00fcst\u00fcn duruma ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>37) 4 \u015eubat 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya, \u0130tilaf Devletleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn duruma ge\u00e7ebilmek i\u00e7in sava\u015f gemileriyle birlikte ticaret gemilerinin de bat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli bir denizalt\u0131 sava\u015f\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>38) 19 \u015eubat 1915<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130tilaf devletlerinin \u00c7anakkale bo\u011faz\u0131n\u0131 ge\u00e7erek \u0130stanbul\u2019u i\u015fgal etme planlar\u0131 do\u011frultusunda \u0130ngiltere ve Fransa\u2019ya ait donanma gemileri bo\u011fazdaki ilk geni\u015f \u00e7apl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>39) 18 Mart 1915<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019ndaki sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 artt\u0131ran \u0130tilaf Devletleri, \u00c7anakkale cephesinde tarihe ge\u00e7ecek bir m\u00fccadele veren Osmanl\u0131 ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir bozgun ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>40) 22 Nisan 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019n\u0131n, sar\u0131 ve ye\u015fil renkli klorin gaz\u0131yla \u00e7ok say\u0131da Frans\u0131z askerinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ve tarihte kimyasal silah\u0131n ilk defa kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0130kinci Ypres Muharebesi ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>41) 25 Nisan 1915<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019nda bozguna u\u011frayan \u0130tilaf Devletleri\u2019ne ait ordularla Osmanl\u0131 ordular\u0131 aras\u0131nda \u00c7anakkale kara muharebeleri ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>42) 26 Nisan 1915<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere, Fransa, Rusya ve \u0130talya aras\u0131nda \u0130talya\u2019ya \u00f6zellikle Osmanl\u0131 Devleti topraklar\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck vaatlerde bulunulan Londra Pakt\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>43) 3 May\u0131s 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f \u00f6ncesinde Almanya ve Avusturya- Macaristan\u2019la birlikte \u00fc\u00e7l\u00fc \u0130ttifak Devletleri aras\u0131nda yer alan \u0130talya, Londra Pakt\u0131\u2019ndak pazarl\u0131klar \u00fczerine Almanya ve Avusturya- Macaristan\u2019a sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>44) 7 May\u0131s 1915<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130n\u015fa edildi\u011fi y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck gemisi olan Lusitania Transatlanti\u011fi, Atlas<\/p>\n\n\n\n<p>Okyanusu\u2019nu ge\u00e7tikten sonra \u0130rlanda a\u00e7\u0131klar\u0131nda bir Alman denizalt\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan bat\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>45) 27 May\u0131s 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti h\u00fck\u00fcmeti sava\u015f devam ederken bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde devlet y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 gelenlerin sava\u015f alanlar\u0131ndan uzak yerlere sevk edilmesi i\u00e7in Tehcir Kanunu\u2019nu uygulamaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>46) 23 Haziran 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Avusturya-Macaristan ve \u0130talya aras\u0131nda \u0130talya\u2019n\u0131n yenilgisiyle sonu\u00e7lanan on iki<\/p>\n\n\n\n<p>muharebeden olu\u015fan Isonzo Muharebeleri ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>47) 7 A\u011fustos 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Alman ordular\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Polonya\u2019n\u0131n ba\u015f\u015fehri olan ve sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Rus i\u015fgaline u\u011frayan Var\u015fova\u2019ya girdi.<\/p>\n\n\n\n<p>48) 5 Ekim 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015ftan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Bat\u0131 Trakya topraklar\u0131na sahip olan Bulgaristan, S\u0131rbistan\u2019a sava\u015f a\u00e7mak suretiyle Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>49) 7 Aral\u0131k 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 ordular\u0131 Irak\u2019\u0131n Dicle nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda \u00fcslenen \u0130ngiliz birliklerini ku\u015fatma alt\u0131na alarak bir s\u00fcre sonra tamam\u0131n\u0131 esir ald\u0131\u011f\u0131 Kut\u00fc\u2019l-Ammare ku\u015fatmas\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>50) 20 Aral\u0131k 1915<\/p>\n\n\n\n<p>Aylarca s\u00fcren sald\u0131r\u0131lara ra\u011fmen Gelibolu Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131 ele ge\u00e7iremeyen \u0130ngiliz ve Frans\u0131z ordular\u0131 geri \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>51) 1 Ocak 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n Flaman b\u00f6lgesinde ger\u00e7ekle\u015fen Messine Muharebesi s\u0131ras\u0131nda Almanya birlikleriyle aralar\u0131ndaki tepeyi ortadan kald\u0131rmak isteyen \u0130ngilizlerin \u00f6zel bir may\u0131nla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi patlama 250 metre geni\u015flik ve 40 metre derinli\u011finde bir krater olu\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>52) 9 Ocak 1916<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019ndaki deniz sava\u015flar\u0131yla ba\u015flayan ve karada Sedd\u00fclbahir, Ar\u0131burnu ve Anafartalar cephelerinde 260 g\u00fcnd\u00fcr devam etmekte olan \u00c7anakkale Muharebeleri resmen sona erdi.<\/p>\n\n\n\n<p>53) 21 \u015eubat 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019n\u0131n Fransa\u2019ya asker kayb\u0131 verdirmek amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ve I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n en kanl\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Verdun Muharebesi ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>54) 9 Mart 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya, Kamerun\u2019daki \u00e7arp\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda \u0130tilaf Devletleri\u2019ne yard\u0131m etti\u011fi gerek\u00e7esiyle Portekiz\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>55) 30 Nisan 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcrden tasarruf etmek amac\u0131yla Yaz Saati uygulamas\u0131n\u0131 ba\u015flatarak, Avrupa\u2019da bu uygulamay\u0131 yapan ilk devlet oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>56) 9 May\u0131s 1916<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere ve Fransa aras\u0131nda ayn\u0131 zamanda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk gizli anla\u015fma da olan Sykes-Picot Anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>57) 31 May\u0131s 1916<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiliz donanmas\u0131 ile Alman donanmas\u0131 aras\u0131nda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck z\u0131rhl\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ecek olan Jutland Muharebesi ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>58) 5 Haziran 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Mekke Emiri \u015eerif H\u00fcseyin, \u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmetinin T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ve B\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck politikas\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek kendini ba\u011f\u0131ms\u0131z Hicaz\u2019\u0131n kral\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>59) 20 Haziran 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Fransa\u2019da sava\u015f boyunca en fazla kayb\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 en \u015fiddetli \u00e7arp\u0131\u015fmalardan biri olan ve \u0130ngilizlerin ilk defa tank kulland\u0131klar\u0131 Somme Meydan Muharebesi ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>60) 3 A\u011fustos 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 ordular\u0131n\u0131n Sina ve Filistin cephelerinde \u0130ngiltere kontrol\u00fcndeki S\u00fcvey\u015f kanal\u0131nda yenilgiye u\u011frad\u0131klar\u0131 Romani Muharebesi ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>61) 27 A\u011fustos 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Avusturya kar\u015f\u0131s\u0131ndaki zaferi \u00fczerine taraf\u0131n\u0131 \u0130tilaf devletlerinden yana se\u00e7en Romanya, Almanya ve m\u00fcttefiklerine sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>62) 7 Eyl\u00fcl 1916<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda deposuna cephane de konulan Haydarpa\u015fa Gar\u0131, \u0130ngiliz u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan bombaland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>63) 21 Kas\u0131m 1916<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131rbistan\u2019a sava\u015f a\u00e7arak asl\u0131nda I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n da ba\u015flamas\u0131na sebep olan ve Avusturya-Macaristan\u2019\u0131n en uzun s\u00fcre iktidarda kalan imparatoru Birinci Franz Joseph \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>64) 5 Aral\u0131k 1916<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 Henry Asquith\u2019in istifas\u0131 \u00fczerine \u201cT\u00fcrkler gitmeli\u201d slogan\u0131yla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 propagandalarla tarihe ge\u00e7ecek olan David Lloyd George \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 olarak tayin edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>65) 12 Aral\u0131k 1916<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130talya Alplerinde tarihte e\u015fine az rastlan\u0131r bir olay ger\u00e7ekle\u015fti ve 20 bine yak\u0131n \u0130talyan ve Avusturyal\u0131 asker \u00e7\u0131\u011f alt\u0131nda kalarak can verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>66) 22 Ocak 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri ba\u015fkan\u0131 Woodrow Wilson, global bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere olan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n bitirilmesi i\u00e7in Avrupa\u2019ya \u201czafersiz bar\u0131\u015f\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>67) 31 Ocak 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya, \u015fubat ay\u0131ndan itibaren sava\u015f b\u00f6lgesi ilan etti\u011fi b\u00fct\u00fcn sularda dola\u015fan gemileri herhangi bir uyar\u0131 ve ayr\u0131m yapmadan bat\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>68) 4 \u015eubat 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti h\u00fck\u00fcmeti sadrazam\u0131 Said Halim Pa\u015fa\u2019n\u0131n g\u00f6revinden istifa etmesi \u00fczerine \u0130ttihat ve Terakki kurucular\u0131ndan Talat Pa\u015fa sadrazaml\u0131\u011fa getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>69) 13 \u015eubat 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya i\u00e7in muhbirlik yapan kad\u0131n casus Mata Hari, Paris\u2019te tutukland\u0131ktan sonra ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Ekim ay\u0131nda kur\u015funa dizildi.<\/p>\n\n\n\n<p>70) 8 Mart 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Rus takvimine g\u00f6re 23 \u015eubat g\u00fcn\u00fc Rusya\u2019daki kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi politik bir hareket Rus devriminin ilk k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131ndan biri oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>71) 10 Mart 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Irak cephesinde bulunan 6. Ordu, kendisinden say\u0131 ve silah bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcn olan \u0130ngiliz-Hint ordusu kar\u015f\u0131s\u0131nda Ba\u011fdat\u2019\u0131 b\u0131rakmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>72) 6 Nisan 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019n\u0131n denizalt\u0131 sava\u015flar\u0131nda ABD\u2019nin d\u0131\u015f ticaretine b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar verdirmesi ve Meksika\u2019yla kendisine kar\u015f\u0131 bir ittifak kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerine ABD, Almanya\u2019ya sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>73) 16 Nisan 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00fcredir s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131 ya\u015fayan Lenin, \u00f6nce Almanya\u2019ya oradan da \u0130sve\u00e7\u2019e gittikten sonra Rusya\u2019ya geri d\u00f6nerek Rusya\u2019n\u0131n sava\u015ftan \u00e7ekilmesi gerekti\u011fini savunan g\u00f6steriler yapmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>74) 17 Nisan 1917<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere, Fransa ve \u0130talya aras\u0131nda imzalanan St. Jean de Maurienne anla\u015fmas\u0131yla Anadolu\u2019nun payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yeni bir gizli anla\u015fma daha yap\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>75) 12 Haziran 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Yunan kral\u0131 Konstantin\u2019in tahttan feragat etmesi \u00fczerine iktidar olan Venizelos, Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 \u0130tilaf Devletleri\u2019nin saf\u0131nda sava\u015f a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>76) 24 Haziran 1917<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk ve Alman komutanlar\u0131n\u0131n Enver Pa\u015fa ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Halep\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da Y\u0131ld\u0131r\u0131m Ordular\u0131 Grubunun kurulmas\u0131na karar verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>77) 26 Haziran 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etse de<\/p>\n\n\n\n<p>sonradan sava\u015fa d\u00e2hil olan ABD ordular\u0131 okyanusu a\u015farak Fransa k\u0131y\u0131lar\u0131ndan<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa k\u0131tas\u0131na ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>78) 14 A\u011fustos 1917<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7e\u015fitli sebeplerle ya\u015fanan geli\u015fmelere kay\u0131ts\u0131z kalamayan \u00c7in, Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>79) 15 Eyl\u00fcl 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Bol\u015feviklerin darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc s\u0131ras\u0131nda sava\u015f bakan\u0131 olan Krenski ba\u015fbakan olduktan sonra Cumhuriyeti ilan etti\u011fini duyurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>80) 24 Ekim 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Temmuz ay\u0131 boyunca Petrograd\u2019da ya\u015fanan hadiselerin ard\u0131ndan \u00fclkeden uzakla\u015fan Lenin Rusya\u2019ya d\u00f6nerek Kresnki\u2019nin devrilmesiyle sonu\u00e7lanan bir darbe yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>81) 7 Kas\u0131m 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Gazze, Mart ay\u0131ndan beri s\u00fcrmekte olan \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n Osmanl\u0131 ordular\u0131n\u0131n yenilgisiyle sonu\u00e7lanmas\u0131 \u00fczerine \u0130ngilizlerin eline ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>82) 2 Aral\u0131k 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Beyaz Rusya\u2019n\u0131n Brest-Litovsk \u015fehrinde bir araya gelen Almanya, Avusturya-Macaristan, Bulgaristan, Rusya ve Osmanl\u0131 Devleti temsilcileri m\u00fctareke g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yapmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>83) 9 Aral\u0131k 1917<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 ordusunun \u0130ngiliz mare\u015fali Edmund Allenby komutas\u0131ndaki m\u00fcttefik kuvvetlere kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadeleyi kaybetmesi \u00fczerine Kud\u00fcs \u0130ngiltere\u2019nin eline ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>84) 8 Ocak 1918<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fbakan\u0131 Woodrow Wilson Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 sonland\u0131racak olan bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 14 maddeden olu\u015fan Wilson \u0130lkeleri\u2019ni a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>85) 10 \u015eubat 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin 34. Padi\u015fah\u0131 ve 113. Halife olan Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid, 1912\u2019den beri mecburi olarak ikamet ettirildi\u011fi Beylerbeyi Saray\u0131\u2019nda vefat etti.<\/p>\n\n\n\n<p>86) 26 \u015eubat 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya\u2019da ya\u015fanan Bol\u015fevik \u0130htilali\u2019nin ard\u0131ndan Rus ordular\u0131n\u0131n Do\u011fu Anadolu\u2019daki i\u015fgalleri sona erdi.<\/p>\n\n\n\n<p>87) 3 Mart 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya, Almanya ve Avusturya-Macaristan\u2019la Brest-Litovsk Anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalayarak Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan \u00e7ekildi\u011fini ilan<\/p>\n\n\n\n<p>etti.<\/p>\n\n\n\n<p>88) 21 Nisan 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f boyunca 80\u2019den fazla u\u00e7ak d\u00fc\u015f\u00fcrerek bir efsaneye d\u00f6n\u00fc\u015fen ve \u201cK\u0131z\u0131l Baron\u201d lakab\u0131yla bilinen Manfred von Richthofen u\u00e7a\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra hayat\u0131n\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>kaybetti.<\/p>\n\n\n\n<p>89) 7 May\u0131s 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00fcre \u00f6nce Ba\u011fdat\u2019a giren \u0130ngiliz ordular\u0131 Irak\u2019taki h\u00e2kimiyeti tamamen sa\u011flad\u0131ktan sonra Kerk\u00fck\u2019\u00fc i\u015fgal etti.<\/p>\n\n\n\n<p>90) 28 May\u0131s 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Kafkasya\u2019daki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talepleri \u00fczerine ya\u015fanan geli\u015fmelerin ard\u0131ndan Tiflis\u2019te toplanan Azerbaycan Milli \u015euras\u0131, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin kuruldu\u011funu ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>91) 28 May\u0131s 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Transkafkasya Federasyonu\u2019nun da\u011f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Erivan\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin kuruldu\u011fu ilan edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>92) 4 Temmuz 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin 36. ve son sultan\u0131 ayn\u0131 zamanda 115. Halife olan Sultan Vahdeddin, Alt\u0131nc\u0131 Mehmed olarak Osmanl\u0131 taht\u0131na ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>93) 15 Eyl\u00fcl 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Kafkas \u0130slam Ordusu \u0130ngiltere, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, ABD ve Sovyet birliklerinden olu\u015fan geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 Beyaz Ordu \u0130ttifak\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131 kazanarak Bak\u00fc\u2019deki i\u015fgali sonland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>94) 15 Eyl\u00fcl 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m Ordular\u0131 Grubunun Megiddo Muharebesinde \u0130tilaf Devletleri\u2019nin bozgununa u\u011framas\u0131 Suriye\u2019nin kaybedilmesiyle sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>95) 29 Eyl\u00fcl 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Makedonya cephesinde Frans\u0131z ve S\u0131rp ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bozguna u\u011frayan Bulgaristan, Selanik\u2019te imzalad\u0131\u011f\u0131 bir antla\u015fmayla I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan \u00e7ekildi.<\/p>\n\n\n\n<p>96) 30 Ekim 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Bahriye Naz\u0131r\u0131 Rauf bey, Osmanl\u0131 Devleti h\u00fck\u00fcmeti ad\u0131na Limni Adas\u0131na giderek Mondros Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>97) 2 Kas\u0131m 1918<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ttihat ve Terakki kurucular\u0131 Enver, Talat ve Cemal pa\u015falar yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>98) 3 Kas\u0131m 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Mondros Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalamas\u0131ndan sonra \u0130ngiltere Musul\u2019u i\u015fgal etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>99) 12 Kas\u0131m 1918<\/p>\n\n\n\n<p>Matthias Erzberger\u2019in, Almanya\u2019da cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra olu\u015fturulan yeni h\u00fck\u00fcmeti temsilen Compiegne Ate\u015fkesi\u2019ni imzalamas\u0131yla I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 resmen sona erdi.<\/p>\n\n\n\n<p>100) 13 Kas\u0131m 1918<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130tilaf Devletleri\u2019ne ait 55 par\u00e7al\u0131k donanman\u0131n sava\u015farak ge\u00e7emedikleri \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7ip \u0130stanbul\u2019a ula\u015farak bo\u011fazda demirlemesinden sonra \u0130stanbul resmen i\u015fgal edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>_<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7anakkale \u015fehitlerinin Avusturya\u2019da an\u0131lmas\u0131na b\u00fcy\u00fck ilgi Avusturya\u2019n\u0131n Salzburg kentinde d\u00fczenlenen \u015fehitleri anma g\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6rd\u00fc. Avusturya Salzburg \u0130slam Federasyonu Gen\u00e7lik Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen anma toplant\u0131s\u0131nda AGRT Genel Ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Kahraman\u2019\u0131n belgesel g\u00f6sterimi ve konferans\u0131 b\u00fcy\u00fck ilgi ile takip edildi. \u00c7ok say\u0131da T\u00fcrk Vatanda\u015f\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anma toplant\u0131s\u0131na Avusturya Salzburg Halleyin Mehter Tak\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6sterisi damgas\u0131n\u0131 vurdu. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":154,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-83","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-habeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions\/84"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyagazetecilerdernegi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}